Ο Antonio Lucio Vivaldi (4 Μαρτίου 1678 - 28 Ιουλίου 1741), γνωστός και με το
προσωνύμιο ‘Κόκκινος παπάς’ (il Prete Rosso), αφενός από το χρώμα των μαλλιών
του και αφετέρου από το ότι σε νεαρή ηλικία έγινε ιερέας για δύο μόλις χρόνια
(παραιτήθηκε λόγω μίας ασθένειας ή τουλάχιστον αυτό επικαλέστηκε) έγγραψε το 1723
ένα από διασημότερα έργα της μπαρόκ μουσικής. Τις Τέσσερις εποχές (Le Quattro Stagioni).
Το έργο ‘Οι 4 εποχές, 4 κοντσέρτα για βιολί και ορχήστρα εγχόρδων’ είναι τα τέσσερα πρώτα από μία σειρά δώδεκα κοντσέρτων που έγραψε ο Vivaldi για βιολί, ορχήστρα εγχόρδων και τσέμπαλο. Καθένα από τα 4 αυτά κονσέρτα εκφράζουν και αναφέρονται σε μια από τις εποχές του έτους έχοντας την δική του μουσική υφή η οποία και "ζωγραφίζει' μουσικά την εποχή στην οποία αναφέρεται. Όπως πετυχημένα έχει γραφτεί "Η μουσική του μιμείται τα κελαρίσματα του νερού, τα κεηλαηδίσματα των
πουλιών, τα βουίσματα των εντόμων, τις βροντές της καταιγίδας, ενώ
ταυτόχρονα δημιουργεί μαγικά ηχοτοπία που άλλοτε μας παραπέμπουν σε
εικόνες ευθυμίας και χορού ή σε κυνηγετικές σκηνές και άλλοτε σε
ανθισμένα λιβάδια, σε χιονισμένους αγρούς ή σε στιγμές χειμωνιάτικης
θαλπωρής μπροστά στο τζάκι."
Kοντσέρτο αρ. 1 σε μι μείζονα, έργο 8, RV 269, «Άνοιξη» (La primavera)
Κοντσέρτο αρ. 2 σε σολ ελάσσονα, έργο 8, RV 315, «Καλοκαίρι» (L’estate)
Κοντσέρτο αρ. 3 σε φα μείζονα, έργο 8, RV 293, «Φθινόπωρο» (L’autunno)
Κοντσέρτο αρ. 4 σε φα ελάσσονα, έργο 8, RV 297, «Χειμώνας» (L’inverno)
Αναμφίβολα το κοντσέρτο Άνοιξη αποτελεί ένα από το πιο αναγνωρίσιμα και
πιο αγαπημένα θέματα της παγκόσμιας μουσικής όλων των εποχών.
Ο Raymond Fol (28 Απριλίου, 1928 – 1 Μαϊου 1979) υπήρξε διάσημος γάλλος πιανίστας της Jazz. Μαζί με τον αδερφό του Hubert Fol είχαν ιδρύσει της δική τους μπάντα τους "Be Bop Minstrels" ενώ συνεργαζόταν και με μουσικούς όπως ο Pierre Braslavsky, ο Jean-Claude Fohrenbach, ο Django Reinhardt, ο Roy Eldridge και ο Johnny Hodges. Το 1952 πήρε μέρος ως μουσικός στην Ευρωπαϊκή περιοδεία της μπάντας του μεγάλου Dizzy Gillespie. Η δεκαετία του 50 έκρυβε για τον Fol μεγάλες στιγμές συνεργασίας με τους Sidney Bechet, Claude Luter, Guy Lafitte και Stephane Grappelli. Εμφανιζόταν τακτικά στο διάσημο jazz Club Saint-Germain. Έως τα τέλη της δεκαετίας ευτύχησε να παίξει δίπαλ στους Kenny Clarke, Duke Ellington, Paul Gonsalves, Cat Anderson και Gerard Badini.
Το 1965 ο Raymond Fol ηχογραφεί την δική του "έκδοση" των τεσσάρων εποχών στο Παρίσι από τις 9 εως τις 15 Ιουλίου μαζί με μια πλειάδα μουσικών όπως : ο Fats Sadi, ο Dominique Chanson, ο Armand Cavallaro, ο Georges Lalue, ο Jean-Louis Viale κ.α . Φυσικά δεν είναι ο μόνος καλλιτέχνης της jazz που καταπιάνετε να διασκευάσει κλασσική μουσική. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Jacques Loussier Trio που εκτός από την δική του εκδοχή των 4 εποχών είχαν "ειδικευτεί" στον Bach ώστε να είναι γνωστοί και ως "Play Bach Trio'. Επίσης μην ξεχνάμε ότι για πολλούς (ειδικούς και μη της κλασσικής μουσικής) ο Beethoven ¨ανακάλυψε την jazz"με την σονάτα "Piano Sonata No. 32 γραμμένη μεταξύ το 1821 και 1822, και αφιερωμένη στον Ροδόλφο των Αψβούργων-Λωρραίνης.
Ξαναγυρίζοντας στον Raymond Fol και στην δική του ανάγνωση στις 4 εποχές, δεν γίνεται να μην σταθούμε στο ιδιαίτερο αφρο-κουβανέζικο άνοιγμα με το Alergro της Άνοιξης, το Presto του Καλοκαιριου με τα χάλκινα, το μπάσο και τα τύμπανα ενώ δεν περνά απαρατήρητο και το φινάλε με τον Χειμωνα. Ο Raymond Fol καταθέτει μαι ολόδική του κατάβαση στο διάσημο έργο του Vivaldi το οποίο και έχει όλα τα φόντα να σταθεί πλάι στις μεγάλες στιγμές της Jazz.
Ο Βόρις Καραγιάννης και ο Μιχάλης Λαμπριανίδης καταγράφουν την ιστορία του μακροβιότερου ελληνικού συγκροτήματος. Καταγράφουν την ιστορία των θρυλικών Magic de Spell. Μέσα από δεκάδες συνεντεύξεις και ανέκδοτο αρχειακό υλικό εξιστορούν την πορεία του συγκροτήματος από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 μέχρι και το 2020.
--------------------------
Μετά από 3,5 χρόνια δουλειάς, αγώνα θα έλεγα καλύτερα, το ντοκιμαντέρ μας «Διασχίζω τον κόσμο και φλέγομαι» είναι έτοιμο! Για μένα ήταν η πρώτη προσπάθεια στον τομέα του ντοκιμαντέρ, μοιράστηκα τη δουλειά με τον φίλο Michalis Lambrianides. Είχαμε όμως και την αμέριστη βοήθεια από πολλούς φίλους που αγάπησαν την προσπάθεια το ίδιο με εμάς και δούλεψαν στην παραγωγή και έχουν μερίδιο στο τελικό αποτέλεσμα. (Πάρις Χριστοφή, Dimitris Mylis Nikos Soulis Vaggelis Theodorakis George Archontakis ) Βοήθεια είχαμε από πολλούς άλλους φίλους που αναφέρονται βεβαίως αναλυτικά στο ντοκιμαντέρ. Έχουμε πλέον στα χέρια μας μία δουλειά με διάρκεια 1 ώρα και 50 λεπτά με την ιστορία του μακροβιότερου ελληνικού ροκ συγκροτήματος. Των θρυλικών Magic De Spell.
Από την δεκαετία του 1970 μέχρι και σήμερα, σε αυτά τα 110 λεπτά περνά όλη η σύγχρονη ιστορία του κόσμου και την Ελλάδας, την ίδια ώρα που το συγκρότημα δημιουργούσε, άλλαζε και τραγουδούσε. Η πανδημία μάς δυσκολεύει ως προς την προβολή του ντοκιμαντέρ σε κινηματογραφική αίθουσα, αναγκαστικά θα πρέπει να περιμένουμε. Στο μεσοδιάστημα θα δοκιμάσουμε την τύχη μας σε διεθνή φεστιβάλ και… βλέπουμε.
Σε αυτά τα 3,5 χρόνια φτιάξαμε και ξηλώσαμε, σκεφτήκαμε, ξανασκεφτήκαμε, μετανιώσαμε, «χαλαστήκαμε», νιώσαμε περηφάνια, ανατριχιάσαμε, ταξιδέψαμε κανονικά και νοερά. Δεν αποφύγαμε και λάθη βεβαίως. Κάναμε γυρίσματα στην Κύπρο, στην Αθήνα, στην Κρήτη, μέχρι τη Γαλλία φτάσαμε, ενώ κάναμε και μία συνέντευξη διαδικτυακά από το Βερολίνο. Πήραμε συνεντεύξεις από 17 σημαντικούς ανθρώπους στην ιστορία του συγκροτήματος και είχαμε την χαρά και την τιμή να πάρουμε συνέντευξη από έναν ροκ σταρ παγκόσμιας εμβέλειας. Κάτι αξιοπρεπές. Αυτό θέλαμε. Να πούμε την ιστορία των Magic de Spell, όπως την μάθαμε μέσα από όλο αυτό το υλικό και τους χιλιάδες καφέδες που ήπιαμε και να το κάνουμε με την αξιοπρέπεια που αξίζει στο συγκρότημα και που αντέχει η δική μας αυτοεκτίμηση. Νομίζω το καταφέραμε.
To καλοκαίρι του '78 στην Αγγλία, ο Plastic Bertrand, ο ήχος του περιπτερά και η Εύα η τρελή που κοιτάζει το φεγγάρι στα μάτια. Σκόρπιες λέξεις και εικόνες που συνθέτουν την ιστορία των Χωρίς Περιδέραιο, μέσα από συνοπτικές αφηγήσεις του Νίκου Αγγελή.
Μια εκ βαθέων συζήτηση με τον Νίκο, ένα ζεστό μεσημέρι τον Μάη του '18 (χωρίς φόβους και πολύχρωμες κορδέλες), λίγες μέρες πριν αναχωρήσει για το διάστημα. Το περιεχόμενο αυτού του μικρού ντοκιμαντέρ, συμπληρώνουν αφηγήσεις μουσικών, φίλων και συνεργατών του συγκροτήματος.
Λούης Κοντούλης (Stress), Γιάννης Ντρενογιάννης (Yeah!, The Anti Troppau Council, Cpt Neφοs) & Λεωνίδας Σκιαδάς (Death Disco Club).
Σκηνοθεσία-Κάμερα-Μοντάζ: Νίκος Χαντζής
Παραγωγή: Press Eject and Give me the Tape
Το βιντεοσκοπημένο υλικό των Νίκου Αγγελή, Παντελή Θεοδωρίδη, Λεωνίδα Σκιαδά και Αλέξανδρου, γυρίστηκε το 2018 και αποτελεί μέρος των outtakes του μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ ''Music For Ordinary Life Machines'' (2019). To ''Χορός για Μουσική'' είναι αποτέλεσμα αξιοποίησης των συγκεκριμένων outtakes, πλαισιώνοντας έτσι την βίντεο-ενότητα ''MFOLM: B Sides & Others''.
΄Έχω απάνω στο τραπέζι μου
τη φωτογραφία του ανθρώπου
με το άσπρο γαρούφαλο-
που τον ντουφέκισαν στο μισοσκόταδο
πριν απ΄ την αυγή
κάτω απ΄ το φως των προβολέων.
Στο δεξί του χέρι κρατάει ένα γαρούφαλο
πούναι σα μια φούχτα φως
απ΄ την ελληνική θάλασσα.
Τα μάτια του τα τολμηρά, τα παιδικά
κοιτάζουν άδολα
κάτω από τα βαριά μαύρα τους φρύδια.
Έτσι άδολα, όπως ανεβαίνει το τραγούδι
σα δίνουν τον όρκο τους οι κομμουνιστές.
Τα δόντια του είναι κάτασπρα-
ο Μπελογιάννης γελά.
Και το γαρύφαλλο στο χέρι του
είναι σαν το λόγο πούπε στους ανθρώπους
τη μέρα της λεβεντιάς, τη μέρα της ντροπής.
Ναζίμ Χικμέτ
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΗΡΩΣ
Έτσι ανάμεσα στους κίονες,
ο Μπελογιάννης.
Δωρική είναι η άλως
όλη φως γύρω
στους κροτάφους του
το έγκλημα
δεν το φωτίζουν αυτοκίνητα.
Είναι ολόκληρος
πλανήτης, είναι αστέρι
πορφυρό,
είναι η πύρινη λάμψη
της αρχαίας και της νέας
φλόγας
της γης…
Πέφτει, τον πυροβόλησαν
από το Πεντάγωνο,
σφαίρες που
διαπερνάνε
τη θάλασσα
για να καρφωθούνε στο
υπέρλαμπρο στήθος του,
σφαίρες μαζεμένες
από υπάνθρωπα αγκάθια
για να τις μπάσουν στο
λευκοπράσινο
σπήλαιο
της Ελλάδας,
πιτσιλίζοντας με αίμα
τα φύλλα της ακάνθου.
Για "Το Τέταρτο" έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά. Το περιοδικό παιδί του Χατζιδάκι βγήκε στα περίπτερα στα μέσα του 1985 από την εκδοτική "Γραμμή" του Κοσκωτά. Ο συγγραφέας Τάκης Θεοδωρόπουλος ήταν ο άνθρωπος που έφερε σε επαφή τον Χατζιδάκι με τον ιδιοκτήτη της Γραμμής το καλοκαίρι του 1984 και περίπου έναν χρόνο μετά είχαμε την κυκλοφορία του πρώτου τεύχους. Σκοπός μας εδώ δεν είναι να παρουσιάσουμε αναλυτικά την ιστορία του περιοδικού, ούτε να συζητήσουμε για τις διαφωνίες του Χατζιδάκι με τον Κοσκωτά που οδήγησαν τον μεγάλο συνθέτη στην αποχώρηση από το περιοδικό. Εν συντομία να πούμε ότι το περιοδικό κυκλοφόρησε σε 44 τεύχη αλλά μόνο στα πρώτα 12 συνεργάστηκε ο Μάνος Χατζιδάκις ως Εκδότης-Διευθυντής.
Στο τεύχος του Μαρτίου του 1986 ο σύνθετης έγραφε «Το 11ο τεύχος του Τέταρτου. Με το 12ο τελειώνω εγώ προσωπικά. Και μετά δε θα' χω σχέση κι ευθύνη. Ούτε θα 'μαι ο ιδρυτής του "εν συνεχεία εκδιδομένου" όπως έλεγαν οι παλιοί. Παραμένω ιδρυτής και υπεύθυνος των όσων ελέγχω και όχι των "εν συνεχεία εκδιδομένων"». Ενώ έκλεινε ως εξής «Άλλοτε σκεπτόμεθα. Σήμερα οραματιζόμαστε. Αντικαταστήσαμε τη βασική ιδιότητα της ωριμότητας με τα βασικά χαρακτηριστικά της παιδικής ηλικίας. Πραγματοποιούμε οράματα και η σκέψη καταναλώνεται στην επιτυχία αυτών των πραγματοποιήσεων. Η πραγματικότητά μας συνεδέθη με τα οράματά μας και η καθαρή σκέψη διώκεται ως αναρχική, ως μη εντεταγμένη στα κοινά. Η καταστροφή του Τσάλεντζερ είναι ένα μικρό τίμημα. Στη θέα της μοιάζαμε παιδιά που χάλασε το παιχνίδι τους. Τρομάξαμε προς στιγμήν και ξαναρχίσαμε με μεγαλύτερο πείσμα. Ο άνθρωπος έχει παραδοθεί στη δυστυχία του - θα 'λεγε ο Σελίν».
Το "Τέταρτο" ήταν ένα περιοδικό που απευθυνόταν σε μια μικρή μερίδα των αναγνωστών της εποχής. Συνεντεύξεις με μεγάλα ονόματα της παγκόσμιας τέχνης από τον ίδιο τον Χατζιδάκι (Maurice Bejart, Nicolas Gage και Nathalie Sarrot), η στήλη Φανταστικό Καφενείο, ανάλυση ταινιών από τον Βασίλη Νικολαΐδη,η στήλη Τέταρτη Αλήθεια κ.α είναι μερικά μόνο από τις σελίδες θησαυρός του περιοδικού.
Σήμερα και λόγω των όσων συμβαίνουν τον τελευταίο διάστημα (και όχι μόνο) στην χώρα και έχουν ως επίκεντρο την αστυνομική βία θυμηθήκαμε (μετά από μια σύντομη κουβέντα με τον e-φίλο Vlachogian Antuan) το δεύτερο τεύχος του περιοδικού όπου μεταξύ άλλων υπάρχουν: το δυνατό εισαγωγικό κείμενο του Χατζιδάκι με τίτλο "Μια Μωβ σκιά Μαϊου" και ο σχολιασμός μέσα από την στήλη Τέταρτη αλήθεια των γεγονότων του Χημείου. Διαβάστε τα και εσείς και θυμηθείτε "κάθε ομοιότης" με τη σημερινή κατάσταση είναι τυχαία ..........
Mια έκδοση από το Παράρτημα του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ στην Ελλάδα. Αναμφίβολα μια επίκαιρη μελέτη από το μακρινό αλλά πάντα κοντινό 2014 και την περίοδο μετά την δολοφονία του Παύλου Φύσσα από την Χ.Α.
Πόσο έχει διεισδύσει η ακροδεξιά στην Αστυνομία, τη Δικαιοσύνη, τον Στρατό και την Εκκλησία? Τελικά η ακροδεξιά είναι παρακράτος ή είναι το βαθύ κράτος? Πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα στο 2021?
Την έρευνα, την οποία επιμελήθηκε ο καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου και αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Δημήτρης Χριστόπουλος, πραγματοποίησε μια διεπιστημονική ομάδα ελλήνων ερευνητών που απαρτίζεται από τους:
Ενώ η επιρροή της Άκρας Δεξιάς στο ελληνικό εκλογικό σώμα και την κοινή γνώμη έχει γίνει αντικείμενο αρκετών ερευνών, το κρίσιμο ζήτημα της διείσδυσής της στο κράτος παραμένει στο ημίφως. Η Άκρα Δεξιά πάντως –παρότι το αρνείται, στην προσπάθειά της να εμφανίζεται ως δύναμη αντισυστημική– αναζητά διαρκώς τα ερείσματα και τα αγκυροβόλια της στο κράτος.
Πόσο έχει προχωρήσει η παρείσφρηση της Άκρας Δεξιάς στην αστυνομία, τον στρατό, τη δικαιοσύνη και την Εκκλησία (αφού και η τελευταία αποτελεί κράτος); Πρόκειται για «μεμονωμένα περιστατικά», όπως επισήμως και το ίδιο το κράτος παραδέχεται, ή για συμπτώματα μιας πιο γενικευμένης ολίσθησης σε μη δημοκρατικές πρακτικές και αυταρχικές ιδεολογίες; Η έρευνα αυτή τεκμηριώνει το υπαρκτό πολιτειακό πρόβλημα στη σημερινή Ελλάδα, το οποίο υπερβαίνει σαφώς τα «μεμονωμένα περιστατικά». Μέριμνά της είναι να μην το υποβαθμίσει ούτε όμως και να το διογκώσει, με δεδομένη και τη βαριά ιστορική παράδοση που κουβαλάει η χώρα.
Έρευνες για την ακροδεξιά πολιτική κουλτούρα στην ελληνική κοινωνία
έχουν ήδη διεξαχθεί, αυτή είναι η πρώτη φορά που γίνεται μια προσπάθεια
καταγραφής και τεκμηρίωσης της παρείσφρησης αυτής της κουλτούρας εντός
των δομών του ελληνικού κράτους.
more @https://rosalux.gr/el/publication/vathy-kratos-sti-simerini-ellada-kai-i-akrodexia
Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης με τον με τον Γιώργο Κωνσταντίνο Κούκιο των Morel, συζητάμε για το Chernobyl, για την Biennale της Bologna , για τον δεύτερο δίσκο τους με τίτλο Βουβά Τοπία, για το τρίτο τους άλμπουμ που δεν κυκλοφόρησε ποτέ και για το εαν υπάρχει περίπτωση να ξαναδούμε τους Morel επι σκηνής. Απολαύστε την συζήτησή μας ακούγοντας τι άλλο? Morel και το Βουβά Τοπία.
------------------------
Γιουσουρούμ: Ο δεύτερος δίσκος σας με τίτλο "Βουβά Τοπία" απέσπασε και αυτός διθυραμβικές κριτικές και σας οδήγησε στην Biennale της Bologna το '88 ενώ θεωρείται από πολλούς ως μοναδικό στο είδος του και έχει διδαχθεί ως θέμα Σύγχρονης Μουσικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης. Πως αισθάνεται κάποιος που το έργο του έχει τύχει αυτής της αναγνώρισης ενώ από την άλλη ίσως ο δίσκος αυτός παραμένει καλά κρυμμένο μυστικό για τους νέους ακροατές;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος: Πρώτα από όλα, να συνεχίσω από το σημείο της παρουσίασης των μελών της μπάντας, διότι εδώ -στα «Βουβά Τοπία»- έχουμε μια κορυφαία αλλαγή στο σχήμα, δηλαδή την αποχώρηση του Βαγγέλη Πέππα (μπάσο έπαιξε ο Μιχάλης και σε ένα κομμάτι ο Γιώργος Τασούλας που μας συνόδεψε εκείνο το διάστημα στις συναυλίες, ως την έλευση του Κώστογλου κι αμέσως μετά του Κοντόπουλου) και την ένταξη του Γιώργου Ανδρέου, του επιστήθιου φίλου μου, που ήταν και συνεχίζει να είναι κορυφαίος μουσικός, συνθέτης, στοχαστής, ένας πολύ ευαίσθητος και δημιουργικός άνθρωπος. Τότε, ήταν και ηχολήπτης και παραγωγός, στην αρχή του μεν αλλά και με ικανή εμπειρία τόσο από προσωπική μουσική πορεία όσο και από την συμβολή του σε τροχιές άλλων. Ο Γιώργος, έχει κι αυτός τεράστιες περγαμηνές σπουδών στην μουσική αλλά και στο πανεπιστήμιο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, παράλληλα έγραφε και γράφει, μελετά λογοτεχνία, είναι ακούραστος. Η δε τεχνική του κατάρτιση στα πλήκτρα είναι μοναδική. Οι Μορέλ, με κείνη την σύνθεση, από τα Βουβά Τοπία και μετά, θα μπορούσαν να ανοίξουν ένα είδος εργαστηρίου ή φιλοσοφικής σχολής τότε. Όταν μάλιστα έδεσε μαζί μας ο Βαγγέλης Κοντόπουλος στο μπάσο -ένας τεράστιος μουσικός, συνθέτης κι ερμηνευτής-, γελούσαμε πολύ με αυτήν την ιδέα. Κάθε πρόβα ήταν ένα σχολείο, για όλους.
Σπούδασα μουσική μέσα από τους μουσικούς, κι οι Μορέλ -για μένα τουλάχιστον- έγιναν διδακτορικό. Προτιμήσαμε λοιπόν, αντί για «Φιλοσοφική Σχολή», να ξανακάνουμε έναν δίσκο, με υλικό μιαν άλλη ενότητά μου, από την οποία επιλέξαμε το μεγαλύτερο μέρος. Εδώ, τα πράγματα μπήκαν στη θέση τους από την αρχή τακτοποιημένα ως προς τον χρόνο ηχογράφησης κλπ. Είμαι πραγματικά πολύ περήφανος όταν ακούω αυτόν τον δίσκο κι ευγνώμων για την συνεργασία όλων τότε. Όσο για τα μυστικά του, εκεί πετύχαμε να κωδικοποιήσουμε μουσικά κάποια πράγματα σε περίπτωση απώλειας -κι όχι μονάχα της μνήμης-. Είναι ακόμη όλα εκεί και περιμένουν, μόλις μπει κάτω από την βελόνα ο δίσκος, να ξεπηδήσει ζωντανός ένας ολόκληρος κόσμος. Ο Νίκος Γκίνης («Σύνδρομο»), μου είχε πει τότε κάτι που με είχε συγκινήσει πολύ: «Αυτό που μου άρεσε ιδιαίτερα όταν τον άκουσα, είναι που καταφέρατε να μεταφέρετε ατόφια τη σύνθεση στο στούντιο, μεγάλη υπόθεση»…
Και φαίνεται λοιπόν πως γενικότερα μα κι ειδικότερα έκανε εντύπωση. Στην Ιταλία είχαν μεγάλη απήχηση οι ζωντανές μας εμφανίσεις. Άλλωστε, αυτός είναι ο δίσκος που μας άνοιξε την πόρτα της Μπιενάλε στην Μπολώνια. Λίγο καιρό μετά την κυκλοφορία του δίσκου, μια φίλη ελληνοαμερικάνα που σπούδαζε στις ΗΠΑ, τον πήρε μαζί της κι όταν επέστρεψε ένα χρόνο μετά, μου ανακοίνωσε πως τα «Βουβά Τοπία» έγιναν αντικείμενο διδασκαλίας στο Πανεπιστήμιο! Κι αμέσως μετά μου ανέθεσε σαν παραγγελία, να γράψω ένα έργο για να παιχτεί εκεί. Το έργο γράφτηκε σε έναν χρόνο, η παραγγελία όμως είχε στο μεταξύ ακυρωθεί για λόγους άσχετους. Αυτό ήταν το «Πολύγλωττον» που είχε ως ραχοκοκκαλιά έναν μύθο: τις «Οδηγίες πλεύσης θαλασσών και διάσχισης ερήμων» όπου έγραψα 24 Ραψωδίες καθώς και την αντίστοιχη μουσική, σχεδίασα την παράσταση, τα οπτικοακουστικά παράλληλα δρώμενα, αλλά και την σκηνοθεσία για το μπαλέτο κλπ. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της δουλειάς ήταν η πρότασή μας για την Μπολώνια. Τελικά, κανένας από το γκρουπ δεν συμφωνούσε να ανοιχτούμε τόσο πολύ κι έτσι μείναμε στην παρουσίαση των δυό μας δίσκων. Το έργο κατατέθηκε ολοκληρωμένο αργότερα στην «Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997». Δεν πήρα απάντηση ποτέ… καλό;…
Γιουσουρούμ: Δεν είναι περίεργο που δεν έχει επανακυκλοφορήσει ποτέ; Σκέφτεστε να το κάνετε επιτέλους ώστε να μπορούμε πολλοί από εμάς να τον έχουν στην δισκοθήκη τους και να τον ακούνε;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος: Δεν έχει νόημα να ξαναγυρίζω εκεί, σε παλιές γκρίνιες που καλά κάνανε και θάφτηκαν για πάντα. Είπαμε, κολλήματα δεν έχει η μια Σκηνή ή η άλλη, αλλά οι άνθρωποι. Οι άνθρωποι ευθύνονται για τις επιλογές τους. Όμως, ναι, ο δίσκος θα ξανακυκλοφορήσει, και μάλιστα όχι μόνος του, αλλά και οι 2 μαζί συν κάποια άλλα πράγματα όπως ακυκλοφόρητα κομμάτια και ζωντανές εμφανίσεις. Αν δεν είχαμε τώρα τα θέματα εγκλεισμού κλπ, θα είχα ήδη βάλει μπρος συζητήσεις του προηγούμενου χειμώνα που ήταν έτοιμες να τελεσφορήσουν.
Γιουσουρούμ: Έχω δει το "Βουβά Τοπία" να πουλιέται στο δίκτυο μέχρι και σε τριψήφιο νούμερο. Είναι κάτι που σας «τρομάζει» στα ποσά που μερικοί βγάζουν ενώ οι μουσικοί και οι δημιουργοί των έργων αυτών δεν έχουν ίσως βγάλει ποτέ τα προς το ζην από τη δουλειά τους;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος:Δεν σκέφτηκα ποτέ πως θα μπορούσα να ζήσω από την μουσική μου. Από την μουσική έζησα κάποτε, μα όχι από το δικό μου έργο. Δεν με απασχολεί το γεγονός του κέρδους τρίτων πάνω σε δικά μου πονήματα που έχουν πάρει τελική μορφή -δίσκος, κασέτα, cd-, έχουν φύγει από μένα αυτά.. Αντίθετα, όταν ένας επηρεασμός καταντά ουσιαστικά σφετερισμός ή και υποκλοπή, το συναντάς κάπου και σε τριβελίζει, τότε ναι, στεναχωριέμαι. Αυτός πάντως ο προβληματισμός για την αξία ενός έργου, είναι συνηθισμένη κι αιώνια ιστορία. Δεν σημαίνει πως ένα έργο αξίζει τα λεφτά του όταν μοσχοπουληθεί. Έχω αμέτρητα βινύλια, κάποια είναι από κακά έως μέτρια ως έργα και συνεχίζουν να είναι ακριβά. Και το αντίθετο. Είναι άλλο πράγμα η ποιότητα του έργου κι άλλο η χρηματική – συλλεκτική του αξία. Έχω γνωρίσει συλλέκτες με τεράστιες συλλογές, έχουν ακούσει ελάχιστα την μουσική που συσσωρεύουν ως ποντικομαμές και βεβαίως είναι ανάξιοι οι περισσότεροι να αντιληφθούν το κάθε έργο σε κάποια έκτασή του. Είναι μια αντίφαση που δεν με αφορά.
Γιουσουρούμ: Πολλά έχουν γραφτεί για το τι έγινε στην Biennale της Bologna το '88. Το σίγουρο είναι ότι αποτέλεσε την αρχή του τέλους των Morel. Μπορείτε να μας πείτε τελικά τι έγινε εκεί τόσο με το έργο που θέλατε να παρουσιάσετε όσο και μεταξύ σας;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος:: ὅ γέγονε γέγονε… Η ουσία είναι πως αντί να συνεχίσουμε να παρατηρούμε τα φαινόμενα και να καταγράφουμε τις τροχιές του φεγγαριού ή το θαύμα του ήλιου όλοι μαζί, καθείς ήθελε ξαφνικά να δείχνει την μαγεία τους μονάχος στο εξής. Κι έτσι η ομάδα και το εργαστήρι της κατέρρευσαν. Καθείς τράβηξε τον δρόμο του. Πάντως, πέρα από τις αναζητήσεις σε ομαδικό ή ατομικό επίπεδο, πρέπει να υπογραμμίσω πως ήταν επιτακτική ανάγκη η επιβίωση, και μέσα από τις εργασίες των Morel δεν μπορούσε κανείς να ελπίζει στο άμεσο μέλλον οποιαδήποτε απολαβή.
Γιουσουρούμ: Παρ όλα αυτά το 1989 αρχίζετε τις ηχογραφήσεις του τρίτου άλμπουμ των Morel το οποίο δεν ολοκληρώθηκε και δεν κυκλοφόρησε ποτέ. Τι μεσολάβησε για αυτό;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος: Ναι, έτσι είναι. Με την αμέριστη συμπαράσταση πάντα του Μιχάλη σε ό,τι πάλευα, κι ύστερα του Γιώργου Ανδρέου, είχα συμφωνήσει με την penguin να ηχογραφήσουμε τον 3ο δίσκο των Morel, την «Εξαίσια Γνώση» (μιάς φούξιας αχιβάδας με ράμφος αετού), μια ενότητα αφιερωμένη στον Μάνο Χατζιδάκι. Στην προαναφερθείσα εργασία, θα ηχογραφούσαμε κι ένα σύνολο άλλων κομματιών του Ανδρέου, του Βερναρδάκη κι άλλα δικά μου. Ίσως και να έβγαινε διπλός ο δίσκος, δεν ξέραμε ακόμη καλά-καλά τί θα γίνει στο studio. Τα κομμάτια πάντως υπήρχαν και υπάρχουν, δυστυχώς εκτός δισκογραφίας. Όμως, το ατύχημα με το αυτοκίνητο έστειλε τον Μιχάλη κι εμένα στο νοσοκομείο, το βράδυ ακριβώς πριν την έναρξη της ηχογράφησης. Στα 1989 αυτά, αρχές Δεκέμβρη. Τα σχέδιά του για την συνέχιση των μουσικών του σπουδών στην Ελβετία, ναυάγησαν μέσα σε λίγες ώρες. Είχε γίνει δεκτός από την μουσική Ακαδημία της Γενεύης ως ένας από τους ελάχιστους υποτρόφους που μπορούν να σπουδάσουν εκεί τελειοποιώντας τις σπουδές τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Θα έφευγε την άνοιξη για την Ελβετία. Για μένα δεν υφίστατο πλέον το ενδεχόμενο της ηχογράφησης, είχα απελπιστεί… 3 χρόνια μετά, στο τέλος του καλοκαιριού του 1992, αφού ουσιαστικά είχα απομονωθεί, μελετούσα κι έγραφα στο σπίτι όταν δεν εργαζόμουν στο γραφείο, έψαξα τον Μιχάλη κι έμαθα πως είχε πάει στα νησιά με τον Σιδηροκαστρίτη. Είχα τελειωμένη μια καινούργια ενότητα, τον «Νόστο». Μιά μέρα μου τηλεφώνησε στο γραφείο ο Νίκος. Ο Μιχάλης πέθαινε στο νοσοκομείο με κατεστραμμένο το μυοκάρδιο και τα νεφρά... όταν τον είδα, μου μίλησε για τελευταία φορά... χάϊδεψα τα μαλλιά του και βγήκα από την εντατική... λίγο αργότερα ξεψύχησε...
Γιουσουρούμ: Υπάρχει περίπτωση να ξαναδούμε τους Morel επί σκηνής; Ή μια νέα σας δουλειά;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος: Επί σκηνής! Πολύ θα το ήθελα… ίσως και περισσότερο από μια δισκογραφική ενότητα που έτσι κι αλλιώς χρωστάμε… Ναι, το έχουμε συζητήσει πολλές φορές με τον Ανδρέου όλα αυτά τα χρόνια, και με τον Κοντόπουλο, και με τον Σιδηροκαστρίτη. Κι ο Πέππας δεν θα είχε αντίρρηση. Με τον Γιώργο έχουμε κάνει πλάνα, κάθε τόσο τα λέμε, αλλά είναι μάλλον δύσκολο, ιδιαίτερα τώρα με την κατάσταση που περνάμε, από την άλλη πλευρά είναι μήπως ευκαιρία;… ίσως, ποιος ξέρει…
Γιουσουρούμ: Το Chernobyl είναι κατά την γνώμη μας ένα αριστούργημα. Πως προέκυψε η ιδέα για το κομμάτι και πως έγιναν οι ηχογραφήσεις των μηνυμάτων του; Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας κάποια άγνωστη ιστορία από το Chernobyl;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος: Το ατύχημα συνέβη το 1986, του Λαζάρου, Σάββατο δηλαδή πριν την Μεγάλη Εβδομάδα. Την Μεγάλη Τρίτη -αν θυμάμαι καλά- άρχισαν να βγαίνουν κάποιες επίσημες ανακοινώσεις οι οποίες διέψευδαν τα επακόλουθα μιάς τέτοιας -όπως απεδείχθη- καταστροφής. Μιλούσαν για το ατύχημα, για τον τόπο κι επισήμαναν το «ανθρώπινο λάθος». Την Μεγάλη Τετάρτη άρχισε να διαρρέει η αλήθεια, η οποία ήταν τρομακτική, έκανε ιδιαίτερη εντύπωση στον κόσμο ο οποίος άρχισε να συρρέει στα μαγαζιά για τρόφιμα και …χαρτιά τουαλέτας! Την Μεγάλη Πέμπτη, ανεβήκαμε με τον Μιχάλη, τον Νίκο και τον Βαγγέλη στον Λόφο του Στρέφη να παίξουμε μπάσκετ για να χαλαρώσουμε λιγάκι. Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτό το απόγευμα: συννεφιά πηχτή, την έκοβες με το μαχαίρι, τριγύρω κανείς κι απέραντη σιωπή... Πένθος, μέγα πένθος… Παίξαμε πολύ λίγο με τα παιδιά μα δεν μας έκανε καρδιά να συνεχίσουμε… Κάτσαμε κάτω από την μπασκέτα να μιλήσουμε λίγο… Γυρνάω και λέω «είναι ιστορικές οι στιγμές που ζούμε, άθλιες μα ιστορικές… ξέρετε, έχω στο μυαλό μου κάτι, και ήδη έχω προχωρήσει από χθες που το σκέφτηκα. Θα κάτσω, να ηχογραφήσω την είδηση για το Τσερνομπύλ, και θα την περάσω να ακούγεται πάνω από έναν ύμνο εκκλησιαστικό που θα ψέλνει μια μόνο λέξη: Δύναμις»... Ήθελα να ηχογραφήσω την είδηση και… πήρα στο τηλέφωνο την υπηρεσία του ΟΤΕ, η οποία τότε έλεγε το Δελτίο Ειδήσεων μαγνητοφωνημένο κατ’ επανάληψη! Μου ήταν πιο εύκολο αυτό από το να περιμένω τις ειδήσεις στην τηλεόραση κλπ.
Στη συνέχεια, κάθισα κι έγραψα τις γραμμές της χορωδίας, τα ισοκρατήματα, με αναφορές τόσο στην ορθόδοξη όσο και την καθολική μεσαιωνική εκκλησιαστική μουσική, με δυό ψάλτες να εναλλάσσονται αναπτύσσοντας το θέμα. Από ένα σημείο κι έπειτα, έδεσα όλο το υλικό με ένα drum machine και κιθάρες… Όταν έβαλα και το δελτίο ειδήσεων δεν ήθελα πιά να προσθέσω ο,τιδήποτε άλλο. Γράφτηκε ολόκληρο από τη νύχτα της Μεγάλης Πέμπτης ως τα ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής. Αυτό που θέλω να προσθέσω εδώ, είναι πως το Chernobyl μου έδωσε την ιδέα να φτιαχτεί μια σειρά από μουσικά κομμάτια βασισμένα σε ειδήσεις, ένα εκ των οποίων είναι το Tian'anmen, δεν έχει δισκογραφηθεί… Δεν μπορώ να ξεχάσω πόσο φωτίστηκε το πρόσωπο του Μιχάλη όταν άκουσε εκείνη την ηχογράφηση… Αυτή για μένα ήταν η μεγαλύτερη ανταμοιβή.
Γιουσουρούμ:Εάν σας ζητούσαμε να μας πείτε το TOP 10 της ελληνικής μουσικής ανεξαρτήτως είδους, χρονιάς, γλώσσας κλπ, ποιο θα ήταν αυτό;
Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος: Δύσκολη απάντηση… Κι αφήνω απ’ έξω το ρεμπέτικο και την δημοτική παράδοση που είναι οδηγοί μου, όπως και κάθε μουσική παράδοση αλλά και κάθε μουσική εξερεύνηση σε παγκόσμιο επίπεδο… Επισημαίνω κάποιους (από τους πολλούς) πιο πάνω, των οποίων η δουλειά μου προκαλεί πάντα την προσοχή, μου αρέσει ή με κεντρίζει να μάθω κι άλλα. Σ’ αυτούς, έρχονται και προστίθενται νέοι ή κι εκ των παλαιοτέρων κάποιοι που δεν το βάζουν κάτω, τίμια κι εμπνευσμένα συνεχίζουν την μεγάλη και τόσο γοητευτική περιπέτεια της μουσικής δημιουργίας, ένα είδος μουσικής εξέγερσης χωρίς άναρθρες κραυγές και μπουρουμπουρου ακατάσχετο κι ύποπτο ίσως τελικά. Η πολλή καταγγελία βλάπτει τον στόχο -και τον στίχο- κουράζει, αποπροσανατολίζει. Όπως και τα πολλά εργαλεία και τα εφέ στην μουσική πλοκή, κι εκείνα τα τελείως άψυχα πλαστικά όργανα. Είπαμε: πινελιές! Όχι για χόρταση…
Όσοι έχουν φύγει για πάντα και είναι παρόντες μέσα από το έργο τους που έρχεται και μας θεραπεύει, μας καλμάρει, μας συνεπαίρνει -μικρό ή μεγάλο σε όγκο, δεν έχει σημασία- αποδεικνύουν αυτήν ακριβώς την αξία: την φλογίτσα που παλεύουμε να μείνει ζωντανή κι όρθια, στα σκοτάδια τα μολυσμένα, στις αισθήσεις που διασώσαμε δραματικά ταλαιπωρημένες από τις αναποδιές της ζωής και τις διαρκείς απώλειες αγαπημένων, καθώς προχωράμε από την μια άκρη ως την άλλη σε έναν κατεστραμμένο από τους βομβαρδισμούς ναό των Μουσών… Οπότε, ας έχουμε πάντα αυτό το προσκύνημα ως οδηγό, αλλά να έχουμε κι ανοιχτές τις Πύλες της σημερινής δημιουργίας, σε όλο το φάσμα του ορίζοντα, σε όλες τις γενιές, σε κάθε ρεύμα και πρόταση. Κάπου εκεί η Τέχνη ανασαίνει…
-------------------------------------------
H συζήτηση με τον Γιώργο Κωνσταντίνο Κούκιο συνεχίστηκε και όταν "'έκλεισε" το REC και ήταν στο συνολό της άκρως ενδιφέρουσα. Αποτελεί πραγματικά τιμή για το giousurum και σίγουρα δεν τελει΄σαμε έτσι απλά με την ιστορία των Morel.
